اجاره‌نشینی بدون دردسر؛ راهنمای رهن، اجاره و حقوق مستاجر

قرارداد اجاره شاید ساده‌ترین قرارداد ملکی به نظر برسد، اما بخش بزرگی از اختلافات حقوقی همین قراردادهای به‌ظاهر ساده است. خیلی از دردسرها ریشه در سهل‌انگاری‌های کوچک دارد: اجاره‌نامه‌ی شفاهی، بندهای مبهم درباره‌ی تعمیرات، توافق نکردن درباره‌ی افزایش سال بعد یا تسویه نکردن بدهی قبوض. این راهنما هم برای مستاجران نوشته شده و هم برای موجرانی که می‌خواهند ملشان را به مستاجر خوب و مطمئن بسپارند؛ چون قرارداد خوب، به نفع هر دو طرف است.

اجاره‌ی منصفانه را چطور پیدا کنیم؟

قاعده‌ی سرانگشتی بازار این است که اجاره‌ی سالانه‌ی یک ملک معمولاً بین یک‌ششم تا یک‌هشتم ارزش آن است، اما این فقط نقطه‌ی شروع است. سن بنا، طبقه، امکانات ساختمان مثل آسانسور و پارکینگ، نزدیکی به مراکز شهری و وضعیت کلی عرضه و تقاضای محله، عدد نهایی را جابه‌جا می‌کند. پیشنهاد ما این است که حداقل پنج مورد مشابه در همان محله را مقایسه کنید و به‌جای چانه‌زنی روی عدد کلی، ترکیب ودیعه و اجاره‌ی ماهانه را متناسب با نقدینگی خودتان تنظیم کنید. خانواده‌ای که نقدینگی محدودی دارد، بهتر است ودیعه‌ی کمتر و اجاره‌ی کمی بالاتر را بپذیرد تا اینکه برای تامین ودیعه زیر بار قرض برود.

بندهایی که حتماً باید در اجاره‌نامه باشد

• مشخصات دقیق ملک، کدملی طرفین و مدت قرارداد با تاریخ شروع و پایان شمسی

• مبلغ ودیعه، اجاره‌ی ماهانه، نحوه‌ی پرداخت و شماره‌حساب مشخص

• تکلیف هزینه‌های تعمیرات جزئی و کلی و هزینه‌های مشاع ساختمان

• وضعیت وسایل موجود در ملک با صورت‌جلسه‌ی تحویل امضاشده

• شرایط فسخ زودهنگام، اخطار کتبی و تکلیف ودیعه در زمان تخلیه

• تسویه‌ی قبوض آب، برق، گاز و تلفن تا روز تحویل با ارائه‌ی رسید

اجاره‌نامه را حتماً در بنگاه دارای مجوز و با کد رهگیری تنظیم کنید؛ اجاره‌نامه‌ی دستی بدون کد رهگیری در زمان اختلاف، ارزش اثباتی کمتری دارد و پیگیری آن سخت‌تر است. هنگام تحویل ملک، از وضعیت کنتورها عکس بگیرید، سلامت شیرآلات، کلیدها، پنجره‌ها و وسایل سرمایشی و گرمایشی را بررسی کنید و همه را در صورت‌جلسه بنویسید. این صورت‌جلسه در روز تخلیه، داور بی‌طرف شما و موجر خواهد بود و از خیلی از بحث‌های فرسایشی جلوگیری می‌کند.

حقوق مستاجر که کمتر کسی می‌داند

مستاجر حق دارد ملکی سالم و قابل سکونت تحویل بگیرد و اگر ایراد اساسی مثل نم شدید یا خرابی تاسیسات وجود داشته باشد، می‌تواند تعمیر را از موجر بخواهد. افزایش اجاره در میانه‌ی قرارداد بدون توافق قبلی وجهی ندارد و تمدید قرارداد هم منوط به رضایت هر دو طرف است؛ هیچ‌کدام نمی‌توانند یک‌طرفه شرایط را تحمیل کنند. از آن سو، مستاجر موظف است ملک را در همان وضعیتی که تحویل گرفته برگرداند، اجاره را سروقت بپردازد و بدون اجازه‌ی موجر تغییر اساسی در ملک ایجاد نکند. رعایت همین چند اصل ساده، نود درصد اختلافات را از بین می‌برد.

بهترین قرارداد اجاره، قراردادی است که هر دو طرف بعد از امضا فراموشش کنند؛ چون همه‌چیز از قبل روشن نوشته شده است.

برای موجران هم یک توصیه‌ی مهم داریم: انتخاب مستاجر خوب از قیمت بالاتر مهم‌تر است. یک مستاجر خوش‌حساب که از ملک مراقبت می‌کند، در بلندمدت بسیار ارزشمندتر از چند میلیون تومان اجاره‌ی بیشتر است. استعلام ساده از محل کار یا موجر قبلی، هزینه‌ای ندارد اما خیال شما را برای یک سال راحت می‌کند. اگر در تنظیم قرارداد، قیمت‌گذاری یا انتخاب ملک اجاره‌ای نیاز به مشاوره دارید، همکاران ما در املاک روشن با شناخت کامل محله‌های بابل و حومه، همراه شما هستند تا قراردادی امن و بی‌حاشیه داشته باشید.